مشیانه

: خستگی ُ گرما و کلافه گی باعث شد قتل انجام بدم!

چیزی که جالب بود این بود که خستگی اجازه دفاع از خود رو بهش نداد و با گیوتین اعدام شدصبح روز اعدام متوجه شد طلوع آفتاب دل انگیزه ولی بیگانه دیگه حوصله طلوع آفتاب رو هم نداشت. چند روز پیش آلما گفت یکی از دوستاش تشک بادی خریده و کلی از مزایای اون برام تعریف کرد و گفت :حالت ماساژور داره بیا بخریم !

گفتم : من روی خشت خام می خوابم صبح باید با بردیزل منو ببرن شرکت احتمالا" اگه از اینا بخرم باید استعفا بدم! 

نظرتون چیه بخرم یا نه ؟ 

یلدای همه تون مبارک

: خواهش مي كنم بفرمائيد.

: عرض كردم من از خانه اميد زنگ مي زنم يه سري سوال داشتم.

: بفرمائيد .

: شما توي شركت چند نفر مجرد داريد ؟

: ببخشيد براي چي اين سوالو مي پرسيد ؟

: ما توي زمينه  همسان گزيني و معرفي افراد مناسب جهت ازدواج آگاهانه كار مي كنيم اگر تمايل داشته باشيد با هم همكاري كنيم .

: خيلي ببخشيد شما احيانا" توي زمينه فرستادن يه كيسه پول كار نمي كنين؟

: جانم ؟! البته ما اينجا كيس هاي مرفه هم داريم دفعه اول كه جلسه آشنايي باشه پولي ازتون دريافت نميشه ولي از دفعه هاي بعد حق مشاوره مي گيريم.

: خيلي ببخشيد كارمنداتون پول مي گيرن كه بگن با آدم مجردا ازدواج مي كنن ؟

: يعني چي خانم عرض كردم ما افراد رو به هم معرفي مي كنيم با هم ازدواج كنن. شما مثل اين كه هيچي رو جدي نمي گيرين .

بوق بوق بوق بوق بوق بوق ....

خدایا چقدر غر زدم .

نمی خواستم بروم طبق روال رفتم

رفتم و رسیدم آنجا می گفتند آمد

گفتم رسیدم

از میان آب به هوا رفتم

تندی هوا گریه ام انداخت

با همه چیز آشنا شدم

ولی هنوز هم شوق ماندن در آب را دارم.

شوق بازگشت به امن ترین جای دنیا

شوق بازگشت به زهدان مادر

اما آمدم و اینجا ماندنی شدم.

حالا بخون : تولد تولد تولدم مبارک 

گاهي از خود مي پرسم بزرگترين تنبيه براي يه آدم چه مي تواند باشد ؟ گرفتن آزادي از او. اولين باري كه تشخيص دادند اين بزرگترين تنبيه براي آدماست چه زماني  بود ؟!  پس ميشود گفت انسان به صورت غريزي از تنبيه و مجازات مطلع بوده و از همان زمان زندان اختراع ميشود اما اين كه شكنجه و درد جسمي براي چند دقيقه و چند لحظه است كه بعد از يه مدت از بين ميرود ولي بودن در يك جايي كه نتواني آزادي را احساس كني بزرگترين شكنجه بشري محسوب ميشود . و وقتي به اين فكر مي كنم كه يك نفر به خاطر دزديدن يك شكلات 64 سال توي زندان بود و در سن 70 سالگي از زندان آزاد شد بيشتر به خصايص وحشيانه انسان پي مي برم. وقتي يك نفر به خاطر ابراز عقيده اش در زندان به سر مي بره يا به خاطر خيلي قوانيني كه توسط انسانهاي ديگه اي وضع شده و او به خاطر نزدن ماسك بر چهره اش آنرا  نقض كرده در زندان به سر مي برد .

ما همه زنداني هستيم ما همه يك سري از قوانين بشري را كه به دست خودمان نوشته شده را دوست نداريم اما براي رهايي از زندان مجازي و درست شده دست بشر به زندان دروني پناه مي بريم. ما همچنان عقايد خود را ابراز نمي كنيم ما همچنان جمله چاره اي نيست را به كار مي بريم و همچنان در خود فرو مي رويم و يادمان رفته كه زندان درون چقدر از زندان بيرون بزرگتراست و ما چقدر بيروني و جسمي شديم. احساس مي كنيم اگر جسم آزاد باشه فكر هم آزاد مي شود و اين را بي فكري و كوتاه فكري مي دانيم و روشنگري را آزاد بودن جسم مي دانيم اما اگر زندان تن داشته باشيم نمي توانيم آزادي روح و فكر و درون داشته باشيم ؟ حتي در ذهن مي توان بهترين عشق ها را تجربه كرد و بهترين سفرها را رفت اما بايد درون را بيرون ريخت نه بيرون را از هم پاشاند. انسان براي به كرسي نشاندن حرف خود ديگر انسانها را خفه مي كند جاودانگي را در خاموش بودن ديگران مي داند و هنرش تنها قدرت است نه نيروي فكر و نه انديشه .

مفهوم زنداني مفهومي بسيار پيچيده است هر يك از ما به نحوي زنداني هستيم ولي نمي دانيم زنداني فقط يك برده نيست زنداني فقط زن حرمسراي فراموش شده نيست  زنداني فقط محكوم به حبس ابد نيست من هم زندانيم من هم محكومم و  تنها حكم تبرئه ام به دست خودم است.

خانه پدربزرگ را فروختند . خانه اي كه هنوز ديوارهاش بوي كاهگل مي داد و اتاق اتاق بود و منظره اي داشت تا كران دريا ، عجيب بوي دريا مي داد. عادت بچگيهايم از سرم گذشت ،كاشي هاي كف راهرو گل هاي آلبالويي رنگ داشت و وقتي عمو خسرو راه مي رفت احساس مي كردم همين الان همه سقوط مي كنيم. اتاق وسطي رو دوست داشتم با پرده هاي اطلسي سفيد رنگ ولي تمام خيالبافيهاي هاي من اتاق آخري بود كه كوچك بود و ديوارها يش آجري رنگ بود و سماور در آن قلقل مي كرد هر وقت اتاق آخر را به ياد مي آورم ياد عمه جوانمرگم مي افتم همان روز بود. هيچ كس به خود نبود  من دويدم به اتاق آخر داشتند به مادربزرگم سرم وصل مي كردند خيلي آرام زير لب چيزي نامفهوم مي گفت . اتاق اول فقط رختخواب بود و منو ياد پدربزرگم مي انداخت كه هميشه به پشتي قرمزرنگ لم مي داد ساتن روي رختخوابها را يادم است كه از رويش مي سريدم و عمه ها چپ چپ نگاه مي كردند. اينها همه طبقه دوم بود و تنها ديدني طبقه اول برايم حوض پر از ماهي هاي قرمز بود حركت تندشان و زندگي در آن فضاي مرطوب جلبك زده. از ايوان طبقه دوم دنيا مال من بود هميشه محو زندگي روزمره زن همسايه روبرويي بودم كه يا باردار  بود يا مشغول شير دادن به طفلش يا جارو زدن و رخت شستن اين همه تميزي از صبح تا شب ، خيره نگاهش مي كردم . اين حركات تا سالها يادم بود حركات تند دستها كه جارو مي زد و رخت مي شست چه ريتم تندي داشت چه مادر نمونه اي بود بزرگتر كه شدم فكر مي كردم خسته نميشه؟! من جاش بودم توي اون هوا قيد همه چيز رو مي زدم و مي رفتم توي دل طبيعت!

نمي شد در ذهن اين زن همسايه تفكرات بيخيالي را كاشت. در روزمرگي وظايف همسر و مادر بودنش غرق شده بود فكر كردم بيخيالي هم يه جور روزمرگي بود فكر مي كردم مدرن فكر مي كنم ولي يك جور لذت گرايي بدون انديشه و بدون مرز حتي اين هم يك جور روزمرگي بود فكر كردم هر چيزي كه تكرار بشه روزمرگيه آخ اگه خستگي نبود چي ميشد؟!

از كنار خانه پدربزرگ رد شدم برج نقره اي رنگ بود نشانه ساده شدن زندگي و خداحافظي با جارودستي و تشت و رخت حتما" توي اين خانه جاروبرقي و ماشين لباسشويي هست و هيچ كس نمي داند در اين خانه چه گذشته و چه كساني شبها به آن برمي گردند اين خانه هنوز هم بوي دود مي دهد دودي كه از سوزاندن كتابهاي پدرم بلند مي شد هنوز هم پدربزگم جارو توي حوض مي اندازد تا ماهي ها در آن تخم گذاري كنند هنوز هم مادربزرگم گريه مي كند و اسم پدرم را به زبان مي آورد هنوز هم عمه هايم توي اتاق وسطي گلدوزي مي كنند و مي خندند هنوز هم پدرم روي پارچه شعار مي نويسد و كتاب مي خرد و قايم مي كند. ساكنان برج نقره اي آسوده مي خوابند و نمي دانند ساكنان قبلي هنوز آنجا هستند.

چقدر غوطه ور شدن در آب ،  روشن كردن شمع در تاريكي و زل زدن به آتش ، در مقابل نسيم ايستادن و از آن شلاق خوردن و بو كردن خاك باران خورده خوب است . مثل روياي دوباره زيستن بي اجبار داشتن هويت .

بايد از روز اول مي فهميدم.ولي اين زمان چه چيز ها كه به آدم ياد ميده هميشه هم افسوس مي خوريم چرا زودتر ندونستيم ولي هرگز به اين فكر نمي كنيم كه اين اتفاق بايد مي افتاد و خودمونو به خاطر اون سرزنش مي كنيم اما همين كه دوباره اون اتفاق در حال افتادنه همون اشتباه رو دوباره تكرار مي كنيم و هيچ وقت به اين فكر نمي كنيم اين اتفاق به چه شكل هايي ممكنه توي مسير ما قرار بگيره و هرگز وقتي مسئله اي برامون اتفاق مي افته اونو حلاجي نمي كنيم كه ممكنه از چه راه هايي دوباره همين اتفاق برامون بيافته يعني يه جورايي تك بعدي به قضايا نگاه مي كنيم و فقط اگر همون اتفاق برامون بيافته اگه فقط يه خورده تغيير كنه متوجه ميشم تازه كلي هم به هوش و ذكاوت خودمون مي باليم. همه جا تك بعدي هستيم علي الخصوص توي رفتارها و اين تك بعدي نگاه كردن باعث ميشه عين يه كرگدن فقط مبارزه كنيم و شاخ به شاخ بشيم بدون اين كه به عواقبش فكر كنيم يا درس بگيريم گاهي هم گردن تربيت مي اندازيم و فرهنگ و ... نداشتن پول از همه بدتر . ولي هيچ وقت به فكر ياد گيري انحصاري و فرهنگ سازي شخصيت نيستيم گاهي هم براي تبرئه كردن خودمون كه مطمئن هستيم اشتباه كرديم همه چيز رو گردن بخت بد و شانس مي ندازيم.  بايد به چند تا پرسش جواب بدم كه جواباشونو هنوز پيدا نكردم .

1.       كار اشتباه چيه ؟ همون كاري كه بعدش من احساس پشيموني مي كنم كه چرا اون كارو انجام دادم. اگه بخوام اين جوري فكر كنم خيلي از كارهايي رو كه اصلا" خوشم نمياد و از نظر عرف اجتماعي صحيحه ، درست نيست يا خيلي از كارهايي كه از نظر من درسته از نقطه نظر عرف اجتماعي درست نيست. كلا" كار اشتباه بايد از نظر من باشه يا عرف اجتماعي . اگر از من باشه كه ميشه خودخواهي فردي و توام با ناهنجاري اجتماعي پيش ميره اگه از نظر اجتماع و فرهنگ و عرف باشه شايد چندان به كام من نباشه و از نظر من اشتباه صورت نگرفته باشه.

2.       احتمالاتي كه ميشه براي تكرار يك اشتباه مثال زد رو از روي چه معياري بايد تعيين كرد ؟ معيار شخصي ؟ معيار شخصيت هاي مقابل ؟ معيار اجتماعي ؟ معيار عاميانه و عرفي ؟

به نظر مياد معيارها توام با هم پاسخ خوبي براي حلاجي اين مساله باشه اما مطلبي كه خيلي ساده است اينه كه در بيشتر مواقع معيار عاميانه مد نظر ما مياد چون ما اساسا" با معيار عاميانه سازگاري بيشتري داريم و هرگز در مورد معيارهاي ديگه فكر نمي كنيم و اين باعث ميشه كه هميشه توي اين منجلاب تقدير بمونيم اما با وجود پررنگ بودن معيار عاميانه و روند رو به رشد معيارهاي شخصي و شخصيتي كدوم معيار بايد در اولويت قرار بگيره؟

3.       اساسا"  اشتباه به معناي مادي و هويتي موجوده يا خير ؟

كاري رو كه در لحظه انجام ميدي به نظرت درست مياد و تو از نتيجه اش هر چقدر هم نزديك به حدست باشه نمي توني پيش بيني كني تا بدوني اشتباه ه يا خير يا بعضي جاهارو داري درست انجام ميدي يا خير بنابراين اساس كار بر انجام اشتباهه تا ياد بگيري ساده ترين راه براي كم خطا كردن چيه . اگر همون اشتباه چند سال بعد نتيجه عكس داد مي توني بگي كه اشتباه بوده يا نه ؟

بنابراين چون هيچ چيز ثابتي وجود نداره نمي تونيم براحتي بگيم اشتباه وجود داره يا نه !  باز هم نمي دونم اين جمله هم خيلي مطلقه !